THẤY GÌ QUA SỰ KIỆN FORMOSA

Standard

Tác giả: Anh Ngô Nhật Đăng
Minh hoạ: Niềm tin

Lại một dự đoán thiên tài của Brzezinsky từ 30 năm trước đang trở thành hiện thực, khi ông cho rằng chính những phong trào đấu tranh đòi quyền con người, đòi bảo vệ mội trường một cách ôn hòa sẽ đẩy cncs đến chỗ sụp đổ, nhất là khi nhà nước không còn có được độc quyền kiểm soát thông tin đại chúng.
Cuộc “khởi kiện thế kỷ” của bà con ngư dân miền Trung với tập đoàn Formosa đã chứng minh cho luận điểm này.
Khi những người dân bị tước đoạt quyền được sống trong sự thật, không có cơ hội tác động vào cơ cấu quyền lực, thậm chí không được tham gia vào trong cơ cấu đó, thì họ sẽ tự tạo ra cuộc sống mà các nhà triết học gọi là “cuộc sống tự chủ xã hội” và tự tổ chức theo một phương pháp nhất định, tạo ra những cơ cấu mà Václav Ben da (nhà triết học Tiệp Khắc) gọi là : “Cơ cấu song hành” phát triển khái niệm “Polis” (thành bang) thời Hy Lạp cổ đại.
Bắt đầu từ nghệ thuật, ta thấy ngoài những dòng “văn học chính thống” những bài hát của “nền âm nhạc cách mạng”…còn song hành tồn tại những tác phẩm văn học, những bài ca được lưu truyền trong xã hội, thậm chí còn phát triển mạnh hơn. Từ nghệ thuật nó lan tỏa sang những lĩnh vực khác như tư duy hay thông tin. Những tin tức trên mạng xã hội facebook đã đánh bại hoàn toàn hệ thống truyền thông báo chí của ban tuyên giáo.
Đến một giai đoạn, đời sống độc lập xã hội và các phong trào XHDS sẽ được tổ chức và được thể chế hóa ở một mức độ nhất định (quốc hội cũng phải đưa ra dự luật về việc thành lập hội). Đấy là sự phát triển tự nhiên tất yếu nếu nó không bị đàn áp tàn khốc. Và như thế một đời sống chinh trị song hành sẽ được hiện diện. Nhiều nhóm ra đời sẽ xác lập quan điểm chính trị của họ, họ sẽ hành động để bảo vệ lập trường của mình và đôi khi chống đối lẫn nhau (điều này là bình thường trong một xã hội đa nguyên).
Điều quan trọng nhất hiện nay đối với mỗi nhóm, mỗi cá nhân là ủng hộ và phát triển những “cơ cấu song hành này” bằng những hình thức đơn giản như : Hội thảo, trình diễn âm nhạc (tại các quán café của mình chẳng hạn), triển lãm tư nhân….hoặc cao hơn như : Thông tin song hành với các “nhà báo công dân”, giáo dục song hành (trường tư thục), công đoàn song hành (các công đoàn độc lập), thậm chí cả quan hệ quốc tế song hành (như những nhóm XHDS đã làm trong các cuộc vận động quốc tế)… Bởi vì đó chính là không gian mà người ta có thể sống một cuộc sống khác. Nó chính là BẤT BẠO ĐỘNG, một nỗ lực của nhân dân nhằm phủ nhận hệ thống và xây dựng cho mình trên một nền tảng mới, nền tảng của bản sắc chân thật của chính mình.
Xu hướng này theo tôi càng khẳng định nguyên tắc phải tập trung chú ý vào từng cá nhân cụ thể. Suy cho cùng mọi cơ cấu không xuất phát từ lý thuyết mà từ những nhu cầu chân chính của những con người thật sự, mọi thay đổi mà ta thấy trên thực tế đều có xuất xứ “từ bên dưới”, bới vì cuộc đời buộc chúng phải thế.
Bất cứ điều gì có ý nghĩa với một con người cũng có điểm chung với mọi người, tức là nó có thể chuyển giao cho người khác, vì vậy nó không chỉ là trách nhiệm với bản thân mà còn là trách nhiệm với cộng đồng. Không thể như một nhóm người “bất đồng chính kiến” đang dành cho mình cái quyền và đang thực hiện những “cuộc đối thoại riêng” với chính quyền.
Tuy nhiên, đời sống xã hội và các phong trào XHDS không phải là yếu tố duy nhất tác động đến lịch sử. Khủng hoảng xã hội âm ỉ, những cuộc đối đầu ngầm trong hệ thống quyền lực, các diễn biến chính trị, kinh tế trên thế giới…có thể làm rối loạn các cơ cấu quyền lực thúc đẩy các cuộc “đảo chính mềm” (nhưng chúng ta không nên phóng đại vai trò quan trọng của các vị “lãnh tụ” toàn trị).
Các phong trào cũng không phải là “Đấng cứu thế”, cũng chẳng phải là “tinh hoa” đang khai dân trí cho “quần chúng chưa giác ngộ”- Tôi cho rằng đây là một tư duy ngạo mạn, hoặc sẽ bị hiểu theo kiểu “suy bụng ta ra bụng người” rằng họ cũng như những người cs, cũng chỉ muốn “thay mặt nhân dân” để cai trị nhân dân. Thậm chí có người còn nói rằng : “để họ lãnh đạo thì cũng tệ khác gì cộng sản”. Hãy để nhân dân, thậm chí mỗi cá nhân sẽ quyết định tiếp nhận những gì và không tiếp nhận những gì từ kinh nghiệm những việc họ đã làm.
Rồi sẽ đến giai đoạn tột cùng khi mà các cơ quan đại diện của nhà nước lập ra chỉ để phục vụ cho chính nó và được xây dựng cho vai trò đó, nó chính là sự biểu hiện bắt đầu của suy tàn và cái chết. Sẽ bị những cơ cấu khác tiến hóa từ dưới lên thay thế. Trách nhiệm của chúng ta là phải giật lấy, ở đây, ngay bây giờ trong thời gian và không gian này. Tự chúng ta phải quyết định vận mệnh của mình.
Nhiều người đều nhất trí các cuộc cách mạng của thế kỷ 21 phải là bất bạo động, cách mạng bằng văn hóa, bằng tình thương, bằng sự vị tha….tóm lại là phải đặt đạo đức cao hơn chính trị, đặt trách nhiệm cao hơn mục đích. Con đường ra ấy ở đâu ? Tôi thấy nó trong tinh thần Thiên Chúa Giáo : “Điểm xuất phát cho tôi là tại đây và lúc này- Vì đấy là con đường phù hợp cho mọi người, ở mọi nơi và mọi lúc”.
Với tư cách là người ngoại đạo, tôi tri ân và cảm phục những người Công Giáo, ngưỡng mộ con đường mà họ đã bền bỉ đi qua bao thế kỷ. Tôi hồi hộp nhưng không ngạc nhiên khi theo dõi sự kiện Formosa.

Lưu lại ý kiến đóng góp hay phản hồi vào ô dưới đây :

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s